Əmirxan Hüseynli: Tarixin Ədaləti və Zəfərin Möhtəşəm Təcəssümü [xfgiven_qirmizi] [xfvalue_qirmizi] [/xfgiven_qirmizi]
2024-cü il fevralın 26-da tarixdə ilk dəfə olaraq Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi artıq işğaldan azad olunmuş Xocalı şəhərində anıldı. Bu gün Azərbaycan xalqı üçün həm faciənin ağrısını, həm də qələbənin sevincini eyni anda yaşamaq tarixi bir məqam oldu. Rayon sakinləri və qonaqlar bir araya gələrək, 30 il əvvəl törədilmiş bu qanlı faciəni yad etdi, Xocalının işğaldan azad olunmasının əhəmiyyətini bir daha dərk etdilər. Bu anın simvolu olaraq dövlətimizin başçısı, cənab İlham Əliyev, Xocalı Soyqırımı Memorialının təməlini qoydu, həmçinin gələcək nəsillər üçün Xocalının unudulmaması mesajını verdi.
Həmin gün cənab Prezident çıxışında vurğuladı ki, bu kompleksin layihəsi əslində uzun illər öncə hazırlanmışdı. Layihənin icrası üçün Bakıda, Xocalı soyqırımı abidəsinin yanında müvafiq torpaq sahəsi də seçilmişdi. Lakin Prezident İlham Əliyevin uzaqgörənliyi və dövlətçilik anlayışı hər dəfə layihənin icrasını təxirə salmağa səbəb olmuşdu. Çünki o bilirdi ki, Azərbaycan xalqı və dövlətinin gücü ilə bu torpaqlara mütləq qayıdış mümkün olacaq.
2003-2020-ci illər ərzində cənab Prezident ölkənin bütün potensialını bu məqsədə yönəldərək, hər bir fəaliyyətini Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad olunmasına həsr etmişdi. İqtisadi, hərbi və diplomatik sahələrdə görülən bütün işlər 17 illik hazırlığın bir hissəsi olaraq həyata keçirildi. Bu illər ərzində Azərbaycan həm daxildə, həm də beynəlxalq arenada Xocalı soyqırımının dünya ictimaiyyətinə tanıdılması istiqamətində çox ciddi səylər göstərmişdi.
2020-ci ilin sentyabr-noyabr ayları ərzində aparılan Vətən müharibəsi, 17 il ərzində planlı şəkildə həyata keçirilən bu hazırlıq işlərinin möhtəşəm nəticəsi oldu. Azərbaycan Ordusu hər bir uğurlu hərbi əməliyyatda təkcə torpaqları deyil, həm də xalqın tarixini və ədalət hissini bərpa edirdi. Bu savaş zamanı hər bir addım düşünülmüş, hər bir əməliyyat gələcəkdə Xocalı və digər işğaldan azad olunmuş şəhərlərin taleyini dəyişdirəcək şəkildə planlaşdırılmışdı.
Azərbaycanın dünyaya ünvanladığı “Xocalıya ədalət!” çağırışı uzun illər ərzində cavabsız qaldı. Təəssüf ki, böyük dövlətlər və əksər beynəlxalq təşkilatlar bu faciəyə biganə yanaşdılar. Buna baxmayaraq, 18 ölkə bu qanlı faciəni soyqırımı kimi tanıdı, lakin hələ də dünyanın aparıcı güclərinin siyahısında bu tanınma yer almadı.
Xocalı soyqırımının beynəlxalq ictimaiyyətə tanıdılması istiqamətində Azərbaycan dövləti, ictimai təşkilatlar və xaricdə yaşayan soydaşlarımız uzun illər ərzində genişmiqyaslı fəaliyyət göstərmişlər. Bu fəaliyyətlər sırasında ən önəmlisi, şübhəsiz ki, Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsləri olmuşdur. Fondun həyata keçirdiyi kampaniyalar, tədbirlər, kitab və məqalələrin nəşri, sərgilərin təşkili, beynəlxalq forumlarda çıxışlar Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılmasına xidmət etmişdir.
Lakin bütün bu səylərə baxmayaraq, ermənilərin xarici ölkələrdə olan riyakar himayədarları bu qanlı faciəni törədən cinayətkarların cəzasız qalması üçün hər zaman səylər göstərmişdir. Bu, Azərbaycan xalqının və dövlətinin səbrini sınamış, lakin nəticədə ədalətin bərpasına olan ehtiyacı daha da artırmışdır.
Azərbaycan özü ədaləti bərpa etməli oldu. İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində 30 il işğal altında qalan torpaqlarımızın böyük hissəsi azad edildi. İşğal altında qalan digər ərazilər isə 2025-ci ilin sentyabr ayında tamamilə düşməndən təmizləndi. Bu, həm tarixi ədalətin, həm də xalqın qələbəsinin simvolu oldu.
Cənab Prezident öz çıxışında bir daha qeyd etdi ki, Xocalısız, Xankəndisiz Azərbaycanın qələbəsi heç zaman tam sayıla bilməzdi. Xocalı faciəsi Azərbaycan xalqının qəlbində dərin yaralar açmışdır və bu şəhər azad olunmadan xalqın ruhunda tam sakitlik mümkün deyildi. Xocalının azad olunması həm tarixi ədalətin, həm də milli qürurun bərpasıdır.
2023-cü il oktyabrın 15-də Müzəffər Ali Baş Komandan, cənab İlham Əliyev Xocalıda Azərbaycan Bayrağını qaldırdı. Bu hadisə yalnız bir şəhərin azad olunmasının simvolu deyil, həm də erməni faşizminin və separatizminin Azərbaycan torpaqlarında bir daha baş qaldıra bilməyəcəyinə dair dünyaya ünvanlanmış mesajdır.
2026-cı ilə gəldikdə, artıq Xocalı sakinləri mərhələli şəkildə öz doğma torpaqlarına qayıdırlar. Onlar üçün hər addım həm tarixi bir qayıdış, həm də gələcək nəsillər üçün milli irsin qorunması deməkdir. Bu qayıdışın hər mərhələsi Azərbaycanın gücünü və xalqın birliyini nümayiş etdirir.
Xocalıya qayıdan sakinlər yalnız evlərinə dönmürlər, həm də unudulmaz xatirələrini, doğma torpaq sevgisini və xalqın tarixində dərin iz buraxmış faciəni özləri ilə gətirirlər. Hər bir ev, hər bir küçə Azərbaycan tarixinin şahidi olmaqla, gələcək nəsillərə ədalətin və milli qürurun simvolu kimi qalacaq.
Xocalı Soyqırımı Memorialının tikilməsi, şəhərin azad olunması və sakinlərin qayıdışı Azərbaycan dövlətçiliyinin, Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasətinin və xalqın səbrinin bir nəticəsidir. Bu memorial təkcə faciəni yad etmək deyil, həm də gələcək üçün bir öyüd-nəsihət olacaqdır.
Bu gün Xocalının azad olunması, memorialın təməlinin qoyulması və sakinlərin qayıdışı Azərbaycanın milli birliyinin, ədalətə olan inamın və torpağa bağlılığın simvoludur. Hər bir addım Azərbaycan dövlətinin gücünü və xalqın müqavimətini nümayiş etdirir.
Xocalının mərhələli şəkildə bərpası, infrastrukturu, məktəblərin, xəstəxanaların və digər sosial obyektlərin yenidən qurulması ölkəmizin gələcək inkişafına böyük töhfə verəcəkdir. Bu, həm də Azərbaycan gəncliyinə və gələcək nəsillərə milli dəyərlərin qorunmasının canlı nümunəsi olacaqdır.
Nəticə olaraq, Xocalı soyqırımı yalnız tarixdə qalmamış, eyni zamanda ədalətin bərpası, torpağa qayıdış və milli birliyin simvoluna çevrilmişdir. 2026-cı ildə Xocalının sakinləri öz doğma evlərinə dönərək, Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq və səbr hekayəsini yaşadaraq, gələcək nəsillərə ilham verirlər.
